Forex Tənzimləməsi Nəyi Qoruyur, Nəyi Yox

Lisenziya öhdəliklər toplusudur, nəticə vədi deyil

Forex və CFD tənzimləməsi şirkətin üzərinə öhdəliklər qoymaqla işləyir: kapital tələbləri, müştəri vəsaitinin saxlanması qaydaları, davranış və məlumat açıqlama standartları, şikayətlərə baxılma qaydası və şirkəti cərimələyə, yaxud lisenziyasını ləğv edə bilən orqanın nəzarəti. Bunların heç biri mövqenin gəlirli olub-olmamasına təsir etmir. Müdafiə şirkətin dayanıqlılığına və prosesin dürüstlüyünə aiddir, əməliyyatın nəticəsinə deyil.

Müştəri vəsaitinin ayrılması

Əsas rejimlərin əksəriyyətində lisenziyalı şirkət pərakəndə müştəri vəsaitini öz əməliyyat pulundan ayrı hesablarda, adətən kredit təşkilatında saxlamalı və bu pulla öz fəaliyyətini maliyyələşdirməməlidir. Qaydanın mənası müflisləşmə zamanı üzə çıxır: ayrılmış pul batmış şirkətin aktivi kimi deyil, müştərilərin mülkiyyəti kimi müəyyən edilə bilməlidir. Ayrılma çöküş zamanı itkini azaldır, lakin qaytarılmanı ani, tam və ləğvetmə prosedurundan azad etmir.

Mənfi balans müdafiəsi

Mənfi balans müdafiəsi o deməkdir ki, sərt hərəkətdən sonra pərakəndə hesab içindəki puldan artıq borclu qala bilməz. Bəzi yurisdiksiyalarda pərakəndə müştərilər üçün məcburidir, bəzilərində könüllü təklif olunur, bir neçəsində isə ümumiyyətlə yoxdur. Konkret hesaba tətbiq olunub-olunmadığını sayt üzərindəki brend deyil, hesabı saxlayan hüquqi şəxsi lisenziyalaşdıran tənzimləyicinin qaydaları müəyyən edir.

Çiyin limitləri və müştəri kateqoriyası

Bir sıra tənzimləyicilər pərakəndə müştərilərin istifadə edə biləcəyi çiyni məhdudlaşdırır və ən sərt limitlər ən dəyişkən alətlərə şamil edilir. Ən tanınmış nümunə ESMA-nın 2018-ci ildə Aİ-də tətbiq etdiyi, sonradan milli qaydalara keçirilən və Birləşmiş Krallıqda FCA tərəfindən oxşar şəkildə tətbiq olunan tədbirlərdir. Bu limitlər pərakəndə kateqoriyaya bağlıdır: peşəkar müştəri statusuna keçid onları aradan qaldırır və əksər rejimlərdə eyni anda bir neçə digər pərakəndə müdafiəni də ləğv edir.

Kompensasiya sistemləri məhdud və yerlidir

Bəzi yurisdiksiyalarda lisenziyalı şirkət batdıqda və pulu qaytara bilmədikdə uyğun müştərilərə ödəniş edən investor kompensasiya sistemi fəaliyyət göstərir. Kimin əhatə olunduğu, tələb üzrə maksimum məbləğ və müddətlər hər sistem tərəfindən ayrıca müəyyən edilir, ölkədən ölkəyə fərqlənir və vaxtaşırı yenilənir. Sistem şirkətin müflisləşməsini əhatə edir; ticarət zərərlərini isə heç vaxt.

Tənzimləmənin heç vaxt əhatə etmədikləri

Heç bir rejim bazar riskindən, sürüşmədən və ya pis nəticələnən qərardan sığortalamır. Bir ölkədəki lisenziya xaricdə qrupun başqa hüquqi şəxsində açılmış hesaba avtomatik şamil olunmur: hansı qayda toplusunun, hansı kompensasiya sisteminin və hansı müdafiələrin tətbiq olunduğunu müştəri müqaviləsində adı çəkilən hüquqi şəxs müəyyən edir. Bütün bunlar yurisdiksiyadan asılı olduğuna görə etibarlı mənbə tənzimləyicinin öz açıq reyestri və müqavilənin özüdür.